Optiegrieken: begrijp wat uw optiepositie werkelijk beweegt
Delta, Gamma, Theta, Vega en Rho laten zien hoe een theoretische optiewaarde kan reageren op koers, tijd, volatiliteit en rente. Ze voorspellen de toekomst niet, maar helpen wel om het risico van AEX-weekopties, maandopties en een short strangle beter te begrijpen.
Wat zijn optiegrieken?
Optiegrieken zijn maatstaven uit theoretische prijsmodellen. Ze geven een schatting van de verandering in de optiepremie wanneer één prijsfactor verandert en alle andere factoren gelijk blijven.
Dat laatste is belangrijk: in de echte markt bewegen de AEX, de volatiliteit en de resterende looptijd tegelijkertijd. Daarom zijn de Grieken geen exacte voorspelling, maar momentopnamen die helpen bij scenarioanalyse en risicobeheer.
Elke Greek beantwoordt een andere vraag
Koers
Wat gebeurt er als de AEX beweegt? Kijk naar Delta en Gamma.
Tijd en volatiliteit
Wat doet één dag tijdsverloop of een verandering in onzekerheid? Kijk naar Theta en Vega.
Rente
Wat kan een rentewijziging betekenen? Kijk naar Rho, vooral bij langere looptijden.
Delta, Gamma, Theta, Vega en Rho
Gevoeligheid voor de AEX-stand
Delta schat hoeveel de optiepremie verandert bij een beweging van één punt in de onderliggende waarde, als andere prijsfactoren gelijk blijven.
- Een gekochte call heeft een Delta tussen 0 en +1.
- Een gekochte put heeft een Delta tussen 0 en −1.
- Bij geschreven opties worden de tekens omgekeerd.
De snelheid waarmee Delta verandert
Gamma schat hoeveel Delta verandert bij een beweging van één punt in de onderliggende waarde. Het laat dus zien hoe snel de koersgevoeligheid kan toenemen.
- Gekochte opties hebben positieve Gamma.
- Geschreven opties hebben negatieve Gamma.
- Gamma is meestal het hoogst rond at-the-money en vlak voor expiratie.
Het theoretische effect van één dag
Theta schat hoeveel tijdswaarde een optie per dag verliest als alle andere factoren gelijk blijven. Dit tijdsverval verloopt niet lineair.
- Gekochte opties hebben doorgaans negatieve Theta.
- Geschreven opties hebben doorgaans positieve Theta.
- Tijdsverval versnelt meestal wanneer expiratie nadert.
Gevoeligheid voor impliciete volatiliteit
Vega schat de verandering in de optiepremie wanneer de impliciete volatiliteit één procentpunt verandert.
- Gekochte opties hebben positieve Vega.
- Geschreven opties hebben negatieve Vega.
- Langere looptijden hebben doorgaans meer Vega dan korte looptijden.
Gevoeligheid voor renteveranderingen
Rho schat hoeveel een optieprijs kan veranderen wanneer de rente één procentpunt wijzigt. Bij zeer kortlopende opties is dit effect meestal minder belangrijk dan koers, Gamma, tijd en volatiliteit.
- Een gekochte call heeft doorgaans positieve Rho.
- Een gekochte put heeft doorgaans negatieve Rho.
- Rho is relevanter bij langere looptijden.
Margin is geen optie-Greek
Margin is de zekerheid die uw broker reserveert voor mogelijke verplichtingen uit geschreven opties. De Grieken kunnen helpen het risico te begrijpen, maar de broker bepaalt de margin met een eigen risicomodel.
Van Delta naar euro’s per contract
Een standaard AEX-indexoptie vertegenwoordigt €100 per indexpunt. Daardoor moet een verandering in de genoteerde optiepremie met 100 worden vermenigvuldigd om het theoretische geldelijke effect per contract te zien.
Voorbeeld: Delta 0,40
Stap 1
De AEX stijgt 1 indexpunt.
Stap 2
De optie heeft een Delta van 0,40 en zou theoretisch circa 0,40 premiepunt stijgen.
Stap 3
0,40 × €100 = ongeveer €40 waardeverandering per contract.
Dit is alleen een eerste schatting. Zodra de AEX beweegt, verandert Delta door Gamma. Tegelijkertijd kunnen tijdsverloop en volatiliteit de premie beïnvloeden.
Wat betekent positief of negatief?
Onderstaande tabel toont de gebruikelijke richting van de Grieken voor losse opties. De exacte waarden hangen af van koers, strike, looptijd en volatiliteit.
| Positie | Delta | Gamma | Theta | Vega | Rho |
|---|---|---|---|---|---|
| Gekochte call | Positief | Positief | Negatief | Positief | Positief |
| Gekochte put | Negatief | Positief | Negatief | Positief | Negatief |
| Geschreven call | Negatief | Negatief | Positief | Negatief | Negatief |
| Geschreven put | Positief | Negatief | Positief | Negatief | Positief |
De optiegrieken achter de Mariposa-strategie
De short-strangle-techniek vormt het fundament van de losse AEX-week- en maandposities. Een geschreven put onder de actuele AEX en een geschreven call erboven leveren samen premie op. De Grieken verklaren waarom zo’n positie winstgevend kan lijken zolang de markt rustig blijft, maar snel kan verslechteren bij een sterke beweging.
Delta: richting kan ontstaan
Bij een evenwichtig gekozen strangle kan de totale Delta aanvankelijk rond nul liggen. Stijgt de AEX, dan wordt de positie doorgaans negatiever door de geschreven call. Daalt de AEX, dan wordt zij doorgaans positiever door de geschreven put.
Gamma: beweging werkt tegen
Een short strangle heeft negatieve Gamma. Wanneer de AEX beweegt, verandert Delta meestal in een ongunstige richting. Dit risico kan vlak voor expiratie sterk toenemen.
Theta: tijd kan helpen
De positie heeft doorgaans positieve Theta. Als koers en volatiliteit verder gelijk blijven, kan het verstrijken van de tijd de terugkoopwaarde van de geschreven opties verlagen.
Vega: onrust kan schaden
Een short strangle heeft negatieve Vega. Een stijging van de impliciete volatiliteit kan beide geschreven opties duurder maken en ook de marginverplichting verhogen.
De looptijd verandert het risicoprofiel
Dezelfde strategie kan bij een weekoptie een heel ander gedrag vertonen dan bij een maandoptie. De Grieken maken dat verschil zichtbaar.
| Aandachtspunt | AEX-weekoptie | AEX-maandoptie |
|---|---|---|
| Gamma | Kan rond de strike en vlak voor expiratie zeer snel oplopen. | Bij opening doorgaans minder extreem, maar neemt toe als expiratie nadert. |
| Theta | Tijdsverval kan snel verlopen, vooral zeer kort voor expiratie. | Meer tijdswaarde beschikbaar; het verval ontwikkelt zich over een langere periode. |
| Vega | Doorgaans minder absoluut Vega-risico dan bij een langere looptijd. | Doorgaans gevoeliger voor veranderingen in impliciete volatiliteit. |
| Reactietijd | Minder tijd om op een plotselinge AEX-beweging te reageren. | Meer looptijd, maar ook langer blootgesteld aan marktgebeurtenissen. |
Vier controles bij iedere nieuwe positie
Bekijk totale Delta
Controleer of de positie al een duidelijke opwaartse of neerwaartse gevoeligheid heeft.
Controleer Gamma
Let vooral bij een korte looptijd op hoe snel Delta kan veranderen wanneer de AEX beweegt.
Vergelijk Theta en Vega
Beoordeel of de mogelijke dagelijkse tijdsopbrengst opweegt tegen volatiliteitsrisico.
Maak een sluitingsplan
Bepaal vooraf wanneer u winst neemt, verlies beperkt of de positie niet langer passend vindt.
Gebruik de Grieken om de positie te begrijpen
Mariposa publiceert iedere maandag na de expiratie van vrijdag een nieuwe AEX-weekpositie en een nieuwe AEX-maandpositie. Per looptijd wordt een variant met een hogere en een variant met een lagere marginverplichting aangeboden. Dit zijn geen abonnementen: u beoordeelt iedere positie afzonderlijk.